TARGEV Başkanı Sami Doğan: Fındık alım fiyatı kilo başına en az 60 lira olmalı

TARGEV, fındık üretiminin sürdürülebilir olması ve kırsaldan göçün önlenmesi için fındık alım fiyatlarının ne kadar olması gerektiğiyle ilgili kapsamlı bir rapor hazırladı.

TARGEV İdare Konseyi Lideri Sami Doğan, rapora ait bugün yaptığı yazılı açıklamada şunları kaydetti:

“KIRSAL ALANDA YAŞAYAN İNSANLARIN TEK GEÇİM KAYNAĞI FINDIK”

“Türkiye’de yaklaşık 425 bin üretici aile, 2021 yılında 738 bin 920 hektar alanda 684 bin ton fındık üretimi gerçekleştirdi. TÜİK datalarına nazaran Türkiye’de 33 vilayette fındık üretimi yapılmakla birlikte, yasal olarak fındık üretimi yapılacak olan 16 vilayet, ticari olan fındık üretimin yüzde 100’üne yakınını oluşturuyor. 2021 yılında toplam fındık üretiminin yüzde 93,2’sini, Ordu yüzde 24,5, Samsun yüzde 17,1, Sakarya yüzde 14,1, Giresun yüzde 12,2, Düzce yüzde 11,1, Zonguldak yüzde 7,8 ve Trabzon yüzde 6,4 ile oluşturdu. Fındık üretimi, yapılan vilayetlerde bilhassa kırsal alanda yaşayan insanların tek geçim kaynağı olarak göze çarpıyor. Kelam konusu vilayetlerde diğer eser üretimi de kelam konusu olmadığı için üreticiler devletin tarım dalına transfer ettiği takviyelerin hiçbirinden yararlanamıyor. Trabzon Ticaret Borsası’nda, 23 Mayıs 2022 tarihinde ortalama kabuklu fındık kg fiyatı 41,4 TL’den, iç fındık 79 TL’den süreç görüyor. Ordu’da ise hür piyasada 39-40 TL/kg’dan süreç görüyor. TMO, kendi stokunda bulunan kabuklu fındığı KDV hariç 41-50 TL’den satıyor.

“TÜRKİYE DÜNYA FINDIK ÜRETİMİNDE YÜZDE 65-70’LİK HİSSEYLE BİRİNCİ SIRADA YER ALIYOR”

TÜİK bilgilerine nazaran; Türkiye, dünya fındık üretiminde yüzde 65-70’lik hisseyle birinci sırada yer alıyor. Dünya ortalama kabuklu fındık ihracat ölçüsü 750 bin ton civarında olurken bu ihracatın yaklaşık yüzde 60-70’ini Türkiye gerçekleştiriyor. Türkiye, 2015 yılında toplam 240 bin 137 ton fındık ihracatı yaparken ihracattan elde ettiği gelir 2 milyon 827 bin 316 dolar oldu. 2015 yılında, fındık ihracatının toplam fındık ihracatının içindeki hisse yüzde 2,11’i buldu. 2021 yılına gelindiğinde ise 357 bin 566 ton fındık ihraç edilmesine rağmen fındıktan elde edilen gelir, 2015 yılının da gerisine düşerek 2 milyon 342 bin 815 dolarda kaldı. Bu sayı, fındık ihracatının toplam fındık ihracatının içindeki hissesinin da yüzde 1,13’e düşmesine neden oldu.

“FINDIK TARIMININ SÜRDÜRÜLEBİLİR OLMASI İÇİN ALIM FİYATI EN AZ 60 TL OLMALI”

2022 yılı eseri fındığın kg maliyeti yaklaşık 48,5 TL olarak tespit edildi. Geçen dönem olduğu üzere bu yıl da fındık alım misyonu TMO’ya verilecekse TMO’nun başta eser maliyeti olmak üzere, ihracat fiyatı, girdi fiyatlarındaki artışları dikkate alarak, tek başına toplam ihracatımızın yaklaşık yüzde 1,2’sini oluşturan fındık tarımının sürdürülebilir olması için en az 60 TL/kg yahut 3,5 dolar/kg karşılığı bir fiyatı alım fiyatı olarak belirlemesi uygun olacaktır. Ayrıyeten 84 yıllık deneyimiyle fındıkta bir ekol olan FİSKOBİRLİK’in eski haline dönüştürülmesi için her türlü takviye ve teşebbüsün yapılması gerekiyor. Böylelikle fındık piyasasındaki az sayıda şirketin hâkim olması engellenerek, örgütsel gücü olan çiftçilerin bir ortaya getirilip pazarlık gücü elde etmesi sağlanmalıdır.”

Bir cevap yazın