Yeni Aşı, Farklı Tip Virüslerden Koruyabilir

Biz çoğunlukla içinde bulunduğumuz pandemiye sebep olan SARS-CoV-2 virüsüne aşina olsak da koronavirüs ailesinde düşündüğümüzden daha fazla üye var. 6 üyeden oluşan bu ailede bizim deneyimlediğimiz virüs, sert semptomlar gösterenler ortasında. Birçok insanın bu virüsle birlikte birinci kere karşılaştığı pandemi, yaşama formumuzu esaslı biçimde değiştirdikçe, ülkemizde ve globalde yaşanan aşı sorunu, birçok insanın başını karıştırdı.

Dünya genelinde yaşanan bu kriz o denli bir iz bırakmakta ki, atlatıldıktan sonra bile ilerleyen vakitlerde gelecek öteki bir pandemi için insanların içinde huzursuzluk bırakacak üzere görünüyor.

Tam da bu türlü bir vakitte, Duke Üniversitesi İnsan Aşı Enstitüsündeki bir araştırma kadrosunun bizleri yalnızca içinde bulunduğumuz pandemiye sebep olan virüsten değil, daha insanlara geçmemiş birçok virüsten de koruyabilecek yeni bir aşı üzerinde çalıştığını öğrendik. Bilgilere nazaran Enstitüdeki araştırma vazifelisi, koronavirüs ailesindeki virüsleri -SARS olarak da bilinen SARS-CoV-2 ve 2003 salgınından sorumlu olan SARS-CoV-1’i de kapsıyor- ve daha insanlara bulaşmamış olanlara karşı insanları koruyacak bir pankoronavirüs aşısı geliştirdi.

Enstitünün yöneticisi Kevin Saunders, aşının pandemiyi büsbütün sona erdirmesini umduğunu ve 18 ay içerisinde de aşılamaya başlamak istediklerini belirtti. Bedenin, bu aşıya, başkalarına gösterdiğinden daha çok reaksiyon gösterdiği, bu yüzden de tesirini şimdi öbür aşılar kadar gösteremediği de verilen bilgiler ortasında.

Yapılan deney

Deneye gelirsek, araştırma vazifelisi, bir rhesus maymunu üzerinde yaptığı deneyle birlikte aşının, en makûs olanları da dahil değişik koronavirüs tiplerine ve yarasalar üzerinde dolaşıp şimdi insanlara bulaşmamış öteki SARS’a bağlı virüslere karşı tesirli olduğunu gördü. Bu virüsler ortasında İngiltere, Brezilya ve Güney Afrika’da ortaya çıkan virüsler de bulunuyor. Bu deney, garanti olmasa da aşının birebir etkiyi beşerler üzerinde de gösterebileceğine dair bir işaret diyebiliriz.

Bu aşının Pfizer ve Moderna üzere aşılardan farkı ne?

Araştırma görevlisinin verdiği bilgilere nazaran pankoronavirüs aşısı, Pfizer ve Moderna‘ya nazaran farklı bir yol izliyor. Bu iki aşı, bedenin, koronavirüsün hücrelere tutunmasını ve girmesini sağlayan sivri proteinler üretmesini sağlıyor. Bu da bağışıklık sistemini o proteinleri etkisiz hale getirmek için antikor göndermesi üzere uyarıyor. Bu sayede beden gerçek virüsle karşılaştığında onu tanıyor ve virüsle savaşabiliyor. Pankoronavirüs aşısındaysa işler biraz daha farklı. Bu aşıda, az evvel bahsettiğimiz sivri proteinin hücrelere girebilmek için kullandığı en kıymetli kısımlarından küçük bir kesim, bedene enjekte ediliyor.

Bunun ardındaki mantığı da Saunders, “Şayet virüsün anahtar noktasına karşı bağışıklık yansısı verebiliyorsanız, virüsün hücrelere girmesini ve çoğalmasını da engellemiş olursunuz” halinde anlatıyor.

Herkesin aşılanmayı istememesi ve kimi ülkelerin halkı aşılamasının yıllar alacak olması sebebiyle bilim insanları COVID-19’un asla büsbütün bitmeyeceğini bile düşünüyor. Ayrıyeten Saunders’a nazaran, virüsün gezegenimiz üzerindeki inanılmaz yayılımı yüzünden uzunca bir müddet mahallî enfeksiyonlar gündemde olacak üzere görünüyor.

Bir cevap yazın